Ақтөбе облысы , Әйтеке би ауданы, Талдысай орта мектебінің бастауыш класс мұғалімі Сотқарова Ләззат Әутайқызы.

images (5)

Ақтөбе облысы , Әйтеке би ауданы, Талдысай орта мектебінің  бастауыш класс мұғалімі  Сотқарова Ләззат Әутайқызы. Тәрбие сағаты Тақырыбы «Ауылым – алтын бесігім:» Мақсаты: Оқушыларды ауыл тарихымен таныстыру. Табиғатын қорғауға,елін,жерін сүюге, құрметтеуге  тәрбиелеу. Көрнекілігі: слайд, плакаттар,сөзжұмбақ. Топқа бөлу .Оқушылар әріптер жазылған стикерлерді алу арқылы 3 топқа бөлінеді. Алған әріптерден 3 топта сөз  құрайды. Құраған сөздеріне ассоциатсия жасайды.

Шурегалиева Самал Нигметуллаевна Мұғалім портфолиосы Есеп В2 №1-топ 3-деңгей Атырау қаласы

images (5)

Есеп В2

Оқушылардың білім алғандығының дәлелдемелері қамтылған

тізбектелген сабақтар топтамасынан алынған бір сабақ бойынша рефлексивтік есеп

 

Соңғы жылдары елімізде білім мен ғылымның өсіп-өркендеуіне орай, білім беру саласында да елеулі өзгерістер жүргізілуде. Оқытудың, тәрбиелеудің мазмұнын қоғам дамуының қарышты қадамына сәйкестендіріп, оны шырқау биіктерге көтеруге бағытталған тың әдіс-тәсілдер жасалуда. Нәтижесінде тұтас педагогикалық үрдістер өзгертіліп, білім берудің тиімді деп танылған жаңа технологиялары дүниеге келуде. Кез келген оқыту технологиясы оқытушыдан терең теориялық, психологиялық, педагогикалық, әдістемелік білімді, үлкен педагогикалық шеберлікті, шәкірттердің жан дүниесіне терең үңіліп оны ұғына білуді талап етеді. XXI ғасыр-бұл ақпараттық қоғам дәуірі, технологиялық мәдениет дәуірі, айналадағы дүниеге, адамның денсаулығына, кәсібіи мәдениеттілігіне мұқият қарайтын дәуір. Қазіргі таңда дәстүрлі оқыту әдістемесінің заман талабына сай толық білім беруге, меңгертуге кепілдік бермейтіндігін мектеп тәжірибесі көрсетіп отыр. Сондықтан жаңартылған әдістемелік жүйенің оқыту процесінде іске асыру үшін оны жаңашылдыққа қарай өзгерту қажеттілігі туады. Елбасымыздың «әлеуметтік-экономикалық жаңғырту-Қазақстан дамуының басты бағыты» атты жолдауында Англия мен Қазақстан арасындағы білім мен біліктілік саласы бойынша тығыз байланыстың бұдан былай да өркендей беретініне үлкен сенім білдірді. Заман талабына сай болу үшін әрбір мұғалім өзін және кәсіби қызметін жаңашылдыққа қарай бағыттап өзгертуі керек.

Атырау облысы, Атырау қаласы №31 мектеп-гимназиясының бастауыш сынып мұғалімі Ибраева Жанар Сергеевна Пәні: Дүниетану Сабақтың тақырыбы: Қазақстан таулары

4f2a5b6f61e9579c21a71cd2fd2f4539_L

«Өрлеу» біліктілікті арттыру ұлттық орталығы «педогог қызметкерлерінің біліктілігінін арттыру институты».тәрбие және тулғаны әлеуметтендіру кафедрасының аға оқытушысы. ҚР білім беру ісінің құрметті қызметкері: М.М.Жалелов.

Ұлағатты -ұстаз

                                                    Алматы  облысы Еңбекшіқазақ ауданы    

                                                Әймен ауылы «Әймен орта мектебі-

                                                мектепке дейінгі  шағын орталығымен »

                                                   КММ -нің  әкімшілігінен технология

                    пәні мұғалімі  Х. Кәкейге

Ұлағатты -ұстаз

Кәкейқызы  Хырғауыл 2005 жылдан бері Еңбекшіқазақ ауданы, Әймен ауылындағы Әймен орта мектебінде  технология пәні мұғалімі қызметін атқарып келеді.  Осы жылдар ішінде Кәкейқызы Хырғауыл білім саласында аянбай еңбек етіп, көптеген жетістіктерге қол жеткізуде. Атап айтар болсақ,  Кәкейқызы  Хырғауыл «Өрлеу» БАҰО  АҚ филиалы, Алматы облысы бойынша педагог қызметкерлердің біліктілігін арттыру институтында 2005 жылдан бері «Технология» пәнінен «Термебау өнері» тақырыбында лекция оқиды, ұмыт болып бара жатқан дәстүрлі термебау өнерін педагогика саласына ендіруде.  Аталған жылдар ішінде аудандық, республикалық,  халықаралық ғылыми конференцияларға өзінің шығармашылық жұмыстарымен көрмелерге қатысты. Ғылыми конференциялардың көрмесіне Х.Кәкейдің  жетекшілігімен мектебіміздің оқушылары М.Селиханова, А.Имашхан, А.Сүйеніш, Б.Бердімұрат  қатысып, шығармашылық жұмыстары үздік деп танылып, он төрт оқушы облыстан, төрт оқушы  халықаралық конференциялардан жүлделі орындарға ие болды.

педагогикалық кеңес

DSC_1935

DSC_193520.03.2015 жылы «Оқушылардың  білімге  деген  құштарлықтары мен оқу сапасын жоғарылату мақсатында оқу мотивациясын дамыту жолдары» атты қалалық педагогикалық кеңес бағдарламасы негізінде   Алматы  қаласы №142 жалпы  білім  беретін мектептің  ұйымдастыруымен және  www.orleu.kz,www.gylym-bilim.kz  интернет ресурстарының ақпараттық қолдауымен өткізілген педагогикалық кеңес

Средняя общеобразовательная школа №33 города Павлодара Учитель начальных классов: Скворчевская Елена Арнольдовна Тема урока: Времена года. (1 класс) Цели урока

Средняя общеобразовательная школа №33 города Павлодара 

Учитель начальных классов: Скворчевская Елена Арнольдовна

Тема урока:  Времена года. (1 класс)

Цели урока

 Образовательные : создание условия для  распознавания  времён года по их описанию,  по отдельным признакам;

 восприятия  мира живым и одушевлённым, ощущения его красоты и беззащитности.

Развивающие:  способствовать  развитию  речи, мышления, умения анализировать, находить следственные связи;

развитию  познавательного  и эстетического  опыта, художественного вкуса;

развитию  основ  исследовательской деятельности, творческого воображения;

формирования  коммуникативных  навыков.

Воспитательные: содействовать  воспитанию  любви, уважения и бережного отношения к природе;

привитию  навыков  работы в творческой группе;

воспитанию добросовестного отношения к  творческому заданию.

Оборудование

ИКТ: интерактивная доска, проигрыватель, фонограмма музыкальных произведений П.И. Чайковского «Времена года»; сюжетные картины: «Зима», «Весна», «Лето», «Осень»; загадки о временах года; предметные картинки: птицы, деревья, цветы, насекомые, листья, солнце, грибы, капельки дождя, снежинки, облака.

Отан отбасынын басталады Жуманбаева Айгүл Оразқызы Ақмола облысы Көкшетау қазақ лицейі

ждло

Отан отбасынын басталады

Жуманбаева Айгүл Оразқызы

Ақмола облысы

Көкшетау қазақ лицейі

         «Отанды сүю отбасынан басталады» отансүйгіштік қасиетті қалыптастыруда отбасы тәрбиесінің маңызы өте зор.  Баланың  өзінің тіліне, діңіне, ұлтына деген сүйіспеншілік  әкенің көзқарасынан, анасының сүтімен беріледі. Бала туғаннан өзінің тілінде әлдилеген ән тыңдаса, тілі шыққаннан мақал — мәтелдер естіп өссе баланың патриоттық сезімі оянбағанда қайтеді. Әр дәуірдің тарихи кезеңдерінде Отансүйгіштікке тәрбиелеудің өзіндік мүдделері болады. Ол ең алдымен, «ұлтжандылық», «отансүйгіштік», «патриотизм», ұғымдары өмір сүріп отырған заманның наным — сенімінен туындайды. Еліміз егемендік  алғаннан бері жас ұрпақ тәрбиесінің темірқазығы — қазақстандық патриотизм болып табылады. «Қазақстандық патриотизм» ұғымы біздің тәуелсіздігімізбен қоса туған жаңа сөз болып, еліміздегі саяси-әлеуметтік ахуалдың ерекшелігін білдіреді.

«Отансыз адам болмас, ормансыз бұлбұл болмас» деген ха­лық нақылы тегіннен-тегін айтыла салмаған. Өйткені, Отан деген киелі ұғымды түсіну әр адамның туған же­рі­нен, өз еліне деген сүйіспеншілігінен бастау алады. Отан­сүй­гіштік пен патриотизм бір-бірімен егіз ұғымдар. Ұрпақ тәрбиесі қашаннан өз мәнін биік ұстайды. Сондықтан қай заман, қай қоғамда болсын адамзат баласы жас ұрпақ тәрбиесіне зор мән берген. Өркениет жолында алға ұмтылған ұлт, ең алдымен, келешек ұрпаққа оқу- білім және тәрбие беру ісін дұрыс жолға қоюы тиіс. Ұлттың ғана емес, әр жан ұяның бүгіні де, болашағы да тәрбиелі ұрпаққа байланысты. Толық жетіліп қалыптасқан ұлттың сана — қабілетінде, түсінік- талғамында, мінез- құлқында, өзіне тән ерекшелік менталитеті болатынын ғылым дәлелдеген. «Баланы жастан» деген қазақта нақыл сөз бар, сондықтан да ата-аналар өздерінің жастығына сүйеніп, балаларының тәрбиесін өткізіп алып, жасы ұлғайғанда «қап, әттеген –ай» дегендер қаншама. Өзімнің ұстаздық тәжірибемде қарттардың немерелерін сүйреп, қазақ мектептеріне оқуға беріп, домбыра үйретіп жүргендер көп. Сондағы «Балаларымызға бере алмаған ұлттық тәрбиемізді, немерелерімізге беріп кетейік деп жүрміз» дегендер талай кездесті.

Қазіргі таңда тәуелсіз еліміздің ертеңгі тізгінін ұстар азаматтарына жан-жақты өнегелі тәрбие беру- қоғамымыздың алға қойып отырған басты мақсаттарының бірі.  Балабақшада  сәбилерді ертегі арқылы, өлең, ойын арқылы Отансүйгіштікке тәрбиелейді. Мектепте жастарды Отанды, туған жерді, өзінің халқын сүюге тәрбиелеу – мұғалімнің  аса маңызды әрі жауапты да қадірменді парызы болып саналады. Мектеп жеке тұлғаның рухани жан дүниесі мен адамгершілік қасиетінің қалыптасуына жүйелі жолға қойылған тәрбие беру негізінде қол жеткізеді. Жас ұрпақтың «Жас қыран», «Жас ұлан» деп аталуының өзі балалардың патриоттық сезімін оятады. Мектепте өткізілген іс-шаралар балалардың есінде мәңгі сақталады, сондықтан сал-дәстүрлерге арналған қойылымдар балаларды қызықтырады, мағынасын түсінуге көмектеседі. «Отан- от басынан басталады» дейді халық даналығы. Лицейде өткізілетін сайыс балалар үшін ғана емес,ата-аналар үшін де өте маңызды іс- шара болып есептеледі. Демек, бала тәрбиесі- Отан мен ел мүддесі. Бүгінгі күні ата-аналардың кінәсі қыздарының басқа ұлтқа шығып, басқа мемлекетте қалуға рұқсат беруі. Біз ұлт тазалығын да сақтауымыз керек, жас кезінде байқалмаған ұлттық ерекшеліктер, жас ұлғайған сайын айқындала бастайды. Ал біздің өзіміздің ұлттық құндылықтарымыз ше, сол сияқты әр ұлттың өз құндылығы. Ал дүниеге келген баланың құндылығы не болмақ. Сондықтан да еліміздің болашағы жас ұрпақ десек онда біз ата-аналар ұлттық сана- сезімі оянған, адамгершілігі және рухани ойлау дәрежесі жоғары дамыған, мәдениетті, парасатты, ар- ожданы мол, салауатты, бойында жоғары патриоттық санасы, өз елі үшін мақтаныш сезімі қалыптасқан азамат етіп тәрбиелеуге тиістіміз.

«Патриотизм»- ғасырлар бойы жинақталған ең терең сезімдердің бірі. Отанға деген сезім болмаса, патриот болу мүмкін емес. Біздің ата- бабаларымыз Отанын сондай сүйіп, оны барлық жаулардан қорғап, бүгінгі ұрпаққа сый ретінде ұсынды десек болардай. Ұлы Отан соғысынан келген атамыздың көзінен Отанына деген мақтанышы мен сүйіспеншілігін көріп,  әңгімесін естіп өскен біздің ұрпақ, сол патриоттық сезімді келесі ұрпаққа жеткізу біздің міндетіміз.    Отанның гүлденуіне және оны қорғауға деген патриоттық сезім адам жүрегінде өмір сүрген, өмір сүре бермек. Бірақ патриоттық сезім адамда өзінен өзі не болмаса туа пайда болмайды. Ол ерте жастан адамға әсер ететін, ұзақ мақсатты түрде бағытталған тәрбиенің қорытындысы. Патриотизм ортаның, отбасындағы тәрбиенің, мектептің, мектепке дейінгі мекеменің және түрлі қоғамдық ой- пікірлердің әсер етуімен қалыптасады. «Патриотизм, – дейді ұлтымыздың батыры Б.Момышұлы, – Отанға, мемлекетке деген сүйіспеншілік, жеке адамның аман-саулығы, қоғамдық, мемлекеттік қауіпсіздікке тікелей байланыстылығын сезіну, өзінің мемлекетке тәуелді екенін мойындау, яғни патриотизм дегеніміз – мемлекет деген ұғымды, оның жеке адаммен барлық жағынан өткені мен бүгінгі күні және болашағымен қарым-қатынасын білдіреді». Қазақ халқының өткені мен бүгінін таразыға сала отырып, келешегіне отаншылдық туын арқау еткен асқақ, жандары таза жас ұрпақты тәрбиелеу мен қасиетті отанның қадірін ұғындыру, ар, намыс, ождан сөздерін ұлт, атамекен, халық сияқты киелі түсініктермен байланыстыру арқылы болашаққа бағыт сілтеу әрбір ұстаздың міндеті. Қорыта айтқанда тарих сабағында оқушылардың елін, отанын сүю сезімін қалыптастыру, ерлік рухын ояту – тарих пәні мұғалімінің басты борышы.

Жамбыл облысы, Тараз қаласы Ы. Сулейменов атындағы № 37 орта мектебі Жоба авторы: Берікбосын Медетхан Жоба жетекшісі: математика пәнінің мұғалімі Кокымбаева Гүлжан Сармамбетовна

Жамбыл облысы, Тараз қаласы

Ы. Сулейменов атындағы № 37 орта мектебі

Жоба авторы: Берікбосын Медетхан

Жоба жетекшісі: математика пәнінің мұғалімі Кокымбаева Гүлжан Сармамбетовна

 

Математиканың қазақ халқының тұрмыс — тіршілігінде қолданылуы.

 

Гипотеза: Жаратылыстану пәндерінің элементтері — қазақ халқының танымдық мұрасы мен мәдениетінде бірге дамыған ілім.

Өзектілігі: Қазақ халқының танымдық мұрасы, мәдениетінде математика пәнінің маңыздылығын көрсету. Қазақ халқының сәулет өнеріне жаратылыстану (математика, физика) пәндерінің қолданылу даналығы.

Мақсаттары:

1. Қазақ халқының салт — дәстүрлерімен танысып, математиканың қолданылуына зерттеу жүргізу

2. Ата — бабамыздың қолданған бұйымдарының жаратылыстағы белгілі бір жүйелігі мен заңдылықтарын зерттеу

Зерттеу әдістері:

1. Жаркент қаласындағы Уәлибай мешітіндегі сақталып келе жатқан бұйымдарды суреттеп, зерттеу

2. Аудандық және мектеп кітапханаларынан кітаптар алып, мәліметтер жазу

Зерттеу бөлімі: математика ғылымының қазақ халқының күнделікті тіршілігіндегі жоғарғы орны зерттелді.

Қорытындылар: Ұлттық тұрмыстың бұйымдар жасалуы мен бала тәрбиесіне математика кеңінен қолданылғанын, қазақ халқының танымдық мұрасы, мәдениеті қазіргі математика пәніне қызығушылығын арттыруға үлесі көп екенін көрсеттік. Қорыта келгенде біз өмір сүріп отырған тылсым дүние құпия күштерге толы, ол белгілі бір заңдылыққа бағынады. Оны зерттеп, ашу ұрпақ міндеті.

 

Жұмыстың мазмұны

Кіріспе бөлімі

I тарау

1. Жұмыстың мақсаты мен міндеті

2. Зерттеу жаңалығы

II тарау

1. Қазақ халқының тұрмыс — тіршілігінде математиканы қолдану

2. Ұлттық тұрмыстық бұйымдар жасалуы, бала тәрбиесіне математика кеңінен қолданылуы

 

Жұмыстың мақсаты

Қазақ халқының танымдық мұрасы, мәдениетінде математика пәнінің маңыздылығын көрсету. Қазақ халқының сәулет өнеріне математика пәнінің қолданылу даналығы.

Жұмыстың міндеттері:

1. Қазақ халқының салт — дәстүрлерімен танысып, математиканың қолданылуына зерттеу жүргізу

2. Ата — бабамыздың қолданған бұйымдарының жаратылыстағы белгілі бір жүйелігі мен заңдылықтарын зерттеу.

 

Бізге келіп жеткен салт — дәстүр мен әдет — ғұрыптардың, мәдени мұралардың өзінен қазақ халқының асқан даналығын көруге болады. Қазақ халқының танымдық мұрасының молдығы кімді болса да таң қалдырғандай. Сол мол мұраның кей біреулерінде жаратылыстану элементтерінің қолданылуына тоқталып өтейік. Қандай да бір құбылысты түсіну үшін адам ғылымды меңгеру керек. Табиғаттағы кез — келген құбылысты қарастырғанда оны нақты бір бейнеге келтіреді. Нәрсенің табиғи — физикалық кескінін геометриялық денелер арқылы бейнелейді. Қандай нәрсе болса да бұйым немесе құбылыс ғарыштағы алып нысандар, яғни көзге көрінбейтін ұсақ бөлшектер бәрі белгілі бір геометриялық пішінмен сипатталады.

Тақырыбы: Қазақ даласы- ұлы түркі елінің қара шаңырағы Тегі, аты-жөні: Жағыпар Амина Оқу орны: Көктөбе жалпы орта білім беретін мектеп Жасы: 14 Мекен-жайы: Май ауданы, Көктөбе ауылы, Торайғыров 21/1

Мақала

Тақырыбы:  Қазақ даласы- ұлы түркі елінің қара шаңырағы

Тегі, аты-жөні: Жағыпар Амина

Оқу орны: Көктөбе жалпы орта білім беретін мектеп

Жасы: 14

Мекен-жайы: Май ауданы, Көктөбе ауылы, Торайғыров 21/1

Отан, ел-жұрт тарихы бір дәуірден, бір күннен басталмайды. Бүгінгі егемен қазақ елінің мәдени мұраларының бастау бұлағы сан ғасырға созылған ежелгі түркілер мәдениетінен бастау алатын көне процесс.

Қазақ халқы- ерте заманда еліміздің Батыс өңірін, Алтай, Тянь-Шань таулары мен Жоңғар ойпатын, Жетісу өңірі мен Сырдария алқабын және Дешті Қыпшақ даласын мекендеген сақ, ғұн, үйсін, қаңлы, алан, қимақ-қыпшақ, дулат, түркеш, оғыз т.б. тайпалардың түрліше тарихи даму кезеңдерін бастан кешіре отырып, бірте-бірте этникалық бірігуі және этногенездің жалпы заңдылықтары бойынша табиғи түрде дамуы арқылы халық болып қалыптасқанын бұрын-соңғы тарихшы ғалымдардың бәрі растап отыр.

Қазақ халқының шығу тегі туралы қазақтың байырғы шежіресінде де мол мәлімет сақталған. Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Тарих толқынында» атты кітабында да «Екі мың жылдық көне тарихы бар қазақ даласы- ұлы түркілердің қара шаңырағы» деп өте орынды атап өткен.

Ежелгі ата-бабаларымыздың күмбірлеген күміс күйімен, сыбызғы-сырнай үнімен, асқақтата салған әсем әнімен, ғашықтық жырларымен, мақал-мәтел, шешендік сөз, айтыс өлеңдерімен сан ғасыр бойы өз ұрпағын «сегіз қырлы, бір сырлы», өнегелі де өнерлі, адамгершілік ар-ожданы жоғары, намысқой азамат етіп тәрбиелеп келгені тарихи шындық.

Бүкіл әлемдік өркениет тарихына өшпес мұра қосқан екінші Аристотель атанған әмбебап ғұлама, ұлағатты ұстаз әл-Фараби бабамыздың да осы Қазақстан топырағында дүниеге келіп, артына ұлан-ғайыр рухани мұра қалдыруын да бүгінгі ұрпақ зор мақтаныш тұтады.

Түркі тілдес халықтарға ортақ асыл мұра қалдырған орта ғасыр ойшылдары: Баласағұни, Қашқари, Йүгінеки, Иассауи трактаттары, сондай-ақ Алтын орда дәуірінің ойшылдары: Хорезми, Бабыр, Сарайи, Дулати, Жалайыри, Әбілғазы т.б. еңбектерінің де тәлімдік маңызы зор көне тарихи мұралар.

ХҮ-ХІХ ғ.ғ. Асан қайғы, Шалкиіз, Жиенбет, Доспанбет, Ақтамберді, Бұқар, Шал, Дулат т.б. қазақтың күміс көмей, жез таңдай ақын-жырауларының тұрмыс-тіршілік, қоғам туралы айтқан терме толғауларының бүгінгі ұрпаққа берер өнегесінің көптігі де дау туғызбаса керек. Негізінен түркі тілдес халық алты тәуелсіз мемлекетте: Түркия мен Қазақстанда, Өзбекстанда, Әзербайжанда, Түркіменстан мен Қырғызстанда тұрады. Соңғы жылдары түркі халықтарының тарихы түгенделіп, бұрын айтылмай немесе бұрмаланып келген ақтандақтары анықталып, түркі әлемі тарихының мәдениеті мен ғылымының  дамуына үлес қосылды.

Еуразия құрлығының дәл кіндік ортасына орналасқан қазақ жері- кең байтақ өлкеге шашырай қоныстанып келген бүкіл түркі халықтары мен ұлыстарнының ата жұрты, ежелгі тұрағы, қара шаңырағы іспеттес. Бір-бірінен алшақ жатқан географиялық аймақты мекендегеніне, этникалық өзгешелігіне қарамастан, түркі халықтарының тұрмыс-тіршілігі мен болмыс- бітімінде, салт-дәстүрі мен кәсібінде ,өмірі мен рухани мәдениетінде ортақ ұқсастықтар аз емес.

Түркі тайпалырының тілі, әдебиеті, тарихы туралы алғашқы толық мәліметті Орхон-Енисей жазба ескерткіштер материалдарынан, әсіресе,  орта ғасырлық ғалым  Махмұт Қашғаридің «Диуани лұғат- ат-түрк» (11 ғ) еңбегінен аламыз. Орхон-Енисей жазба ескерткіштеріне «Күлтегін» мен «Тоныкөк» жырлары жатады. Бұл жырлар түркілердің ерлігін, елдігін дәріптейтін тұңғыш батырлар жыры болып саналады. Түркілердің өз елі, өз жері үшін жүргізген соғыстарын атап-атап көрсетеді де, сол жеңістердің оңайға түспегенін, оған Тоныкөктің ақыл-кеңесімен, ерлік істерімен үлес қосқаны суреттеледі. Тоныкөк жырында дидактикалық сарындағы қанатты сөздер, афоризмдер, мақал-мәтел болып халық тіліне мүлде сіңісіп кеткен сөз тіркестері жиі кездеседі. Әсіресе Тәңір, Түркі, Бек, Бай деген ұғымдар тілімізде күні бүгінге дейін алғашқы мағынасында қолданылады. Бұл жырларда қазаргі қазақтардың сөз саптау үлгісіне жақын шешендік өнердің дәстүрлі формалары айқын байқалады. Бұны көне түркі мәдениеті мен бүгінгі қазақ мәдениетінің сабақтастығының белгісі деуге болады.

ШҚО, Семей қаласы «№15 жалпы орта білім беретін мектеп» КММ Бастауыш сынып мұғалімі: Асембаева Сая Капашевна

 БАЯНДАМА Тақырыбы:

Қазакстандық патриотизм- «Мәңгілік Ел»

идеясының түпқазығы» 

ШҚО, Семей қаласы

«№15 жалпы орта білім беретін мектеп» КММ

Бастауыш сынып мұғалімі:

Асембаева Сая Капашевна 2014-2015 оқу жылы

«Қазакстандық патриотизм- «Мәңгілік Ел»идеясының түпқазығы»

 Елбасы Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Қазақстан халқына Жолдауында ежелгі ата-бабаларымыз – түркілердің Мәңгілік Ел идеясын Қазақ елінің ұлттық идеясы деп жариялаған болатын. Аталған идея «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» жаңа Жолдауында да жаңа қырынан толықтырыла түсті. Бұл идеяны үлкен жауапкершілікпен дереу іске асырудың түпқазығы отандастарымыздың бойындағы адамгершілігі, туған елге сүйіспеншілігі десек, объективті тұжырым болар деп ойлаймын.

Қай заманда да әр адамның санасындағы аса мазмұнды және құрметті мәртебеге ие ұстаным – ол отансүйгіштік (патриоттық) сезім  болып келгені ақиқат. Еліміздің тәуелсіздігінің алғашқы күнінен бастап Елбасы осы мәселені тұрақты көтеріп келеді. Ал патриот болу деген ел азаматының адамгершілік және саяси қағиданы, туған жерге, елге сүйіспеншілігі, қажет болса, мемлекеттік міндеткерлікті жеке мүддеден жоғары қоюды талап ететін әлеуметтік сезімі ретінде танылған. Туған елінің құндылықтарын, әсіресе, тілі мен мәдениетін әрдайым құрметпен жоғары ұстап, ол құндылықтарды басқа ұлттар мен ұлыстарға, мемлекеттерге тарату да отансүйгіштіктің белгісі. Отансүйгіштіктің тарихи негізін ғасырлар бойы жинақталған адами тәжірибе соның ішінде ұлт, ұлыс, жалпы этностың артықшылықтары қалайтынын, қажет болса, жанын салып отанды қорғау екенін көне тарих дәлелдеуде.

Патриоттық ұстаным ол жеке тұлғаның отанына, азаматтылығына, мәдениеті мен тіліне, ұлттық дәстүріне эмоциялық күйзелісінің айрықша түрі деп анықтауға толық келеді. Әлемдік тәжірибе мен бұл орайдағы теориялық тұжырымдар аясында патриоттық сезім этнос пен ұлттық мемлекеттің қалыптасу жағдайында қоғамдық сананың маңызды құрамдас бөлігіне айналуы негізінде жалпыұлттық тынысты сипаттайды. Әлемге танылған ғылыми мектептердің саяси-зерттеушілік тұжырымдары бойынша адамзат тарихында патриоттық ұстаным бірнеше түрге жіктеліп сипатталған.

Солардың бірінші қатарында полистік патриоттық ұстаным – тарихтағы белгілі полистік-қала мемлекеттері; екінші қатарында им­периялық патриоттық ұстаным, яғни им­­периялық мемлекет пен оның билік жүйе­сін қолдап-қорғау;  үшіншісі – этностық пат­риот­тық ұстаным негізінде әдетте ұлт, этнос, ру, ата-тек құндылықтарына әрдайым зор сүйіс­пен­шілікпен қарап қорғау; ал келесісі – мемле­кеттік патриоттық ұстаным, яғни мемлекет саясатын айрықша жауапкершілікпен қолдау; сусындық патриоттық сезім (уақытша қолдау, күнкөрістік сезім) – халық пен мемлекетті жеке басқа пайдалы мақсатта қолдау.

Әлемдік құнды қазыналар жинақтарында патриот, патриоттық ұстаным жөнінде жан-жақты негізделген арнайы тұжырымды анықтамалар жинақталған. ХХ ғасырда жарық көрген әдебиет пен ғылыми шығармаларда патриоттық туралы анықтама негізіне латындық, гректік түйіндер алынған. Сөз жоқ, сол жинақтардағы тұжырым түйіндерді негізге алу міндетті, неге десеңіз, олар – теңіз беті тәріздес ғасырлар бойғы шығармашылар, зерттеушілер, адами руханиятының тұжырымдары. Ол қазақтың даласы іспетті. Бұл далада көл де бар, асқарына көз жетпес шың да бар. Ызғарлы да шуақты қойнауында Менделеев кестесіне енген элементтердің басым көпшілігі орын тапқан Батыс Қазақстан өңірі, сирағын Cырға, құлашын Алтай мен Атырауға созған Сарыарқасы тағы бар.